Polski Portal Morski
Aktualności Historia Polska Morska TV Porty

Jak zmienił się Port Gdańsk od początku powstania?

Zapraszamy na film dzięki któremu można przenieść się w czasie i zobaczyć jak zmieniał się Port Gdańsk na przestrzeni wieków, od średniowiecza do czasów współczesnych.

Pierwsza infrastruktura portowa powstała we wczesnym średniowieczu. Z X wieku pochodzi port grodowy, znajdujący się w ramieniu Motławy, pomiędzy obecnymi ulicami: Sukienniczą i Tartaczną. W XII i XIII wieku utworzono port Starego Miasta po drugiej stronie ramienia Motławy oraz na fosie Podwala Staromiejskiego. Natomiast w XIII wieku powstała również przystań Dominikanów przy dawnym ujściu Potoki Siedleckiego w pobliżu obecnej ul. Tobiasza. W tym samym wieku zaczął kształtować się port Głównego Miasta pomiędzy ul. Chlebnicką a Mariacką. Na tyłach portu budowano pierwsze magazyny, warsztaty remontowe oraz gospody. W okresie krzyżackim magazyny portowe zostały przeniesione na Wyspę Spichrzów, gdzie wybudowano nowe nabrzeża oraz powstał największy dźwig średniowieczny Żuraw.

Pod koniec XV wieku do portu gdańskiego zawijało 400–700 statków rocznie, a w XVII wieku 1000–1600. Głównymi towarami przeładunkowymi były zboże (300 tys. ton w 1618 roku) oraz wosk, miód i drewno. W 1643 roku istniało już 315 spichlerzy, głównie z przeznaczeniem na zboże. Długość nabrzeży wynosiła 3 km.

W XVIII wieku powstawały nabrzeża portu zewnętrznego (Nowy Port). W okresie zaborów port gdański i jego znaczenie podupadło.

1 kwietnia 1843 na wschodnim molo została umieszczona latarnia, tzw. „główka wejściowa”, która wskazywała wejście do portu .Motława (1866)

Dopiero lata po I wojnie światowej ponownie spowodowały rozwój portu. W 1938 stosunek towarów przeładunkowych wzrósł trzykrotnie do okresu z 1914. II wojna światowa spowodowała poważne zniszczenia portu. Zniszczeniu uległo 15% nabrzeży, 40% urządzeń przeładunkowych i 88% magazynów.

W 1950 Minister Żeglugi ustalił granice terytorialne morskiego portu handlowego w Gdańsku.

W latach 1970–1975 zbudowano nową część portu Gdańsk zwaną Portem Północnym. Jednocześnie zbudowano Rafinerię Gdańską. W 1973 powstał terminal promowy Polskiej Żeglugi Bałtyckiej. W 1974 w Porcie Północnym został zbudowany terminal węglowy, a rok później terminal paliw płynnych. W lipcu 1974 zostały formalnie rozszerzone granice portu morskiego.

W 1996 został utworzony wolny obszar celny. W 1997, z okazji 1000-lecia istnienia miasta, została wybudowana przystań jachtowa Marina Gdańsk. W 1998 powstał Gdański Terminal Kontenerowy, a w Porcie Północnym powstał terminal LPG. W 1998 zostały zmienione granice portu morskiego. W 2002 zbudowano terminal promowy na Westerplatte. W 2007 powstał terminal kontenerowy DCT Gdańsk.

26 lipca 2007 roku na 3 dni przy nabrzeżu Oliwskim zacumował statek MS The World – ekskluzywny pływający apartamentowiec ze Stanów Zjednoczonych. 11 sierpnia 2009 do portu wpłynął najdłuższy, jak dotąd, wycieczkowiec MS Arcadia – 289,90 m.

17 sierpnia 2017 zarząd portu podpisał umowę z firmą Doraco na pogłębienie do 11,2 m Nabrzeża Obrońców Poczty Polskiej i Nabrzeża Mew (koszt ok. 40 mln zł), przy czym pierwsze z nabrzeży miało być również wydłużone z 330 do 390 m. Planowane było także pogłębienie toru wodnego i modernizacja nabrzeży: Oliwskiego, Zbożowego, Wisłoujście i Drzewnego, co miało poprawić bezpieczeństwo i warunki żeglugowe wewnątrz portu oraz zwiększyć jego możliwości przeładunkowe. Wszystkie inwestycje miały być zakończone do końca 2020, a ich koszt wynieść miał 110,2 mln euro (ok. 470 mln zł), z czego wkład własny portu miał wynieść 16,5 mln euro (15%, reszta miała być pokryta poprzez dofinansowanie unijne). Ponadto rozpatrywana jest koncepcja budowy na północ od Westerplatte Portu Północnego, składającego się z 5–8 terminali głębokowodnych, którego koszty powstania szacuje się na kilkanaście miliardów złotych.

Jesienią 2017 rząd zaakceptował budowę w Gdańsku Portu Centralnego, który ma być przedłużeniem (w stronę morza) powstałego w 1975 r. Portu Północnego. Inwestycja warta od 6 do 11 mld zł miałaby powstać do 2028. Port miałby obejmować ok. 1400 ha wód Zatoki Gdańskiej i ok. 400 ha sztucznego lądu.

W 2019 na Nabrzeżu Zbożowym, a więc w lewobrzeżnej części portu wewnętrznego, oddano do użytku Terminal Cukrowy o zdolności przeładunkowej 300 tys. ton cukru. W ramach inwestycji Krajowej Spółki Cukrowej o wartości ponad 300 mln zł powstał 56-metrowy silos o pojemności 50 tys. ton, budynek magazynowy o pojemności 8 tys. ton cukru, pomieszczenia biurowe i pakownia.

Od sierpnia 2018 do marca 2021 kosztem 166 mln zł dokonano kompleksowej przebudowy linii kolejowych i dróg służących obsłudze gdańskiego portu, w ramach której powstało 10 km dróg, 7 km torów, 14 rozjazdów i siedem obiektów inżynierskich, w tym wiadukty drogowe i przepusty ochronne na rurociągach paliwowych PERN i LOTOS, a także parking buforowy dla aut ciężarowych.

Obecnie Port Gdańsk jest jednym z największych bałtyckich portów. Powierzchnia portu obejmuje 3248 ha lądu, a łączna długość nabrzeży wynosi 23 700 m. W północnej części portu mogą być przyjmowane największe statki, jakie pływają po Morzu Bałtyckim.

źródło Wikipedia/ fot. Port Gdańsk/ mat. filmowy Port Gdańsk

Zobacz podobne

Prezes PKN Orlen: w strategii bardzo mocno ujmiemy kwestie biogazowni i biometanowni

KM

PKN Orlen, Lotos, PERN: Polska zabezpieczona na wypadek braku dostaw ropy ze wschodu

BS

Odszedł kpt. ż.w. Mirosław Folta, zasłużony człowiek morza

PL

Zostaw komentarz

Ta strona wykorzystuje pliki cookie, aby poprawić Twoją wygodę. Zakładamy, że nie masz nic przeciwko, ale możesz zrezygnować, jeśli chcesz. Akceptuję Czytaj więcej

Polityka prywatności i plików cookie