Polski Portal Morski
Aktualności Historia Inne

Historia 3. Flotylli Okrętów

Jej siły stanowią główny potencjał uderzeniowy polskiej floty. Są w ciągłej gotowości do działań na morzu i wybrzeżu morskim. W czwartek, 11 marca, największy związek taktyczny Marynarki Wojennej obchodzi 50. rocznicę powstania.

3. Flotylla Okrętów powstała 11 marca 1971 roku. W jej skład weszły trzy dywizjony okrętowe i dwa niszczyciele. Ten największy dzisiaj związek taktyczny Marynarki Wojennej miał na starcie niespełna 900-osobową załogę. Dzisiaj 3.FO jest najbardziej rozpoznawalną formacją polskich sił morskich. Na to miano pracowało przez 4 dekady kilka pokoleń marynarzy i pracowników wojska. Przeszło 40-letnia historia Flotylli jest najlepszym świadectwem roli Marynarki Wojennej w polskim systemie bezpieczeństwa.Flotylla powstawała na bazie rozformowanych: 1. Brygady Okrętów Podwodnych, 3. Brygady Kutrów Torpedowych i dowództwa 7. Dywizjonu Niszczycieli. Pierwszym dowódcą 3.FO został komandor Marian Sucharzewski. Flotyllę tworzyły:

  • 1. Dywizjon Kutrów Rakietowo-Torpedowych, w którego skład wchodziły 4 kutry rakietowe typu OSA-I (OORP Hel, Szczecin, Puck i Ustka) oraz 6 kutrów torpedowych typu P-6,
  • 2. Dywizjon Kutrów Rakietowo-Torpedowych, w którego skład wchodziły 4 kutry rakietowe typu OSA-I (OORP Gdańsk, Gdynia, Kołobrzeg i Elbląg), 1 kuter torpedowy projektu 663D (ORP Błyskawiczny) i 4 kutry torpedowe typu P-6,
  • Dywizjon Okrętów Podwodnych, w którego skład wchodziły 4 okręty podwodne projektu 613 – Whiskey (OORP Orzeł, Sokół, Kondor i Bielik),
  • niszczyciel ORP Warszawa (projektu 56AE – Kotlin SAM),
  • niszczyciel ORP Grom (projektu 30bis – Skory).

Od początku swojego istnienia 3. Flotylla Okrętów stanowiła siłę uderzeniową polskiej floty wojennej. Samo powstanie 3.FO było związane nie tylko z reorganizacją polskiej Marynarki Wojennej, ale również całych sił morskich Układu Warszawskiego w rejonie Morza Bałtyckiego. Siły morskie Niemieckiej Republiki Demokratycznej, Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej i Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich podzielono zgodnie z przeznaczeniem. W trakcie całego procesu powstało 9 flotyll, z czego Polsce przypadły numery 3., 8. i 9.Nie minęło wiele czasu od sformowania 3. Flotylli Okrętów, kiedy to zaczęły zachodzić zmiany związane z wycofywaniem wysłużonych jednostek i pozyskiwaniem nowych. 19 kwietnia 1973 roku po raz ostatni opuszczono banderę na niszczycielu ORP Grom. W latach 1972-73 wycofano ze służby wszystkie kutry torpedowe typu P-6 (z wyjątkiem 3, które przemianowano na kutry-cele).Rozkazem organizacyjnym z 14 stycznia 1974 roku Dowódca Marynarki Wojennej rozkazał sformować w składzie 3.FO Grupę Okrętów Hydrograficznych. Nazwa jednostki była celowo myląca. Jej podstawowym zadaniem było bowiem prowadzenie rozpoznania morskiego (gOH przemianowano na Grupę Okrętów Rozpoznawczych w 1992 roku). W jej skład wpierw wchodził jedynie ORP Bałtyk (proj. B63, jednostka hydrograficzna zmodernizowana do zadań rozpoznawczych). W latach 1975 i 1976 dołączyły do niego ORP Nawigator i ORP Hydrograf (proj. 863). W latach 1972-75 do 1. Dywizjonu Kutrów Rakietowo-Torpedowych dołączyły kolejne dwa okręty rakietowe typu OSA-I (OORP Oksywie i Dziwnów) oraz 4 kutry torpedowe proj. 664 (OORP Sprawny, Szybki, Odważny i Odporny), a do 2. Dywizjonu Kutrów Rakietowo Torpedowych wcielono trzy okręty rakietowe typu OSA-I (OORP Darłowo, Świnoujście i Władysławowo) i cztery kutry torpedowe proj. 664 (OORP Bitny, Bystry, Dzielny i Dziarski).

Podwodne, rakietowe i patron

Lata 80-te były dla 3. Flotylli Okrętów okresem zmiany pokoleniowej. Wycofane zostały okręty podwodne projektu 613. Zastąpiono je trzema okrętami produkcji ZSRR. Były to pozyskany w 1986 roku ORP Orzeł (typu Kilo) oraz wcielone do służby w latach 1987-89 dwa okręty podwodne typu Foxtrot (OORP Wilk i Dzik). 31 stycznia 1986 roku po raz ostatni opuszczono banderę na niszczycielu ORP Warszawa. Niemal dwa lata później, 9 stycznia 1988 roku biało czerwoną banderę podniósł niszczyciel rakietowy typu Kashin Mod, któremu nadano tą samą nazwę ORP Warszawa. Lata 80-te to również okres wycofywania z linii kutrów torpedowych typu Wisła (proj, 664 i 663D). 2. Dywizjon Kutrów Rakietowo-Torpedowych zasiliły natomiast 4 okręty rakietowe typu Tarantul I. OORP Górnik, Hutnik, Metalowiec i Rolnik wchodziły do służby odpowiednio w latach 1983, 84, 88 i 89. Rozpoczęto stopniowe wycofywanie najstarszych kutrów rakietowych typu OSA-I.

W 1985 roku 3. Flotylla Okrętów otrzymała wyjątkowego patrona. Gdyńskiej flotylli nadano imię komandora Bolesława Romanowskiego, jednego z najsłynniejszych polskich marynarzy, legendarnego dowódcy okrętów podwodnych OORP Jastrząb i Dzik (w czasie II wojny światowej) oraz byłego dowódcy Dywizjonu Okrętów Podwodnych.

Szersze zadania, większa odpowiedzialność

Na początku lat 90-tych w skład Flotylli weszły dwie ważne jednostki logistyczne. 1 lutego 1990 roku w podporządkowanie 3.FO trafiła Komenda Portu Wojennego Gdynia, a 1 czerwca 1992 roku Baza Techniczna Marynarki Wojennej. W roku 1992 przemianowano również dywizjony kutrów rakietowo-torpedowych na 1. Dywizjon Okrętów Rakietowych i 2. Dywizjon Okrętów Rakietowych. W pierwszej połowie lat 90-tych do służby weszły małe okręty rakietowe projektu 660 (dzisiaj 660M). Były to: ORP Orkan (po raz pierwszy podniósł banderę 18 września 1992 r.), ORP Piorun (11 marca 1994) i ORP Grom (28 kwietnia 1995 r.). Wszystkie trzy jednostki trafiły do 1.dOR.

W 1995 roku 3. Flotylla Okrętów powiększyła się o kolejny dywizjon okrętowy – Dywizjon Okrętów Szkolno-Badawczych. W jego skład weszły Grupa Okrętów Szkolnych (okręt szkolny ORP Wodnik, żaglowiec ORP Iskra i kuter szkolny ORP Podchorąży), Grupa Okrętów Badawczych (okręt szkolny ORP Gryf i trałowiec ORP Gopło) oraz Zespół Pracowników Naukowo-Badawczych.

Wizytówka Polskiej Marynarki Wojennej w NATO

W 1999 roku dywizjony okrętów rakietowych otrzymały nazwy 31. Dywizjon Okrętów Rakietowych i 32. Dywizjon Okrętów Rakietowych. W roku 2000 stopniowo rozpoczęto wycofywanie kolejnych okrętów rakietowych typu OSA-I (ostatnie jednostki tego typu – ORP Świnoujście i ORP Władysławowo – wycofano 31 marca 2006 r). W 2004 roku okręty rakietowe trafiły do Dywizjonu Okrętów Rakietowych utworzonego na bazie 32. dOR, a struktury 31. dOR przekształcono w Dywizjon Okrętów Zwalczania Okrętów Podwodnych. W jego skład weszły dwie fregaty rakietowe typu Oliver Hazard Perry ORP Gen. K. Pułaski (wcielony do służby pod biało czerwoną banderą 15 marca 2000 r.) i ORP Gen. T. Kościuszko (28 czerwca 2002 r.) oraz korweta ZOP ORP Kaszub (przejęta z rozformowanej 9. Flotylli Obrony Wybrzeża).

Wcześniej, bo 5 grudnia 2003 roku wycofany ze służby został niszczyciel ORP Warszawa. Po raz ostatni biało-czerwoną banderę opuściły również okręty podwodne typu Foxtrot: ORP Wilk (10 października 2003 r.) i ORP Dzik (7 listopada 2003 r.). Te ostatnie zastąpione zostały 4 okrętami podwodnymi typu Kobben, które Polska otrzymała od Norwegi. Były to: ORP Sokół (podniósł biało-czerwoną banderę 4 czerwca 2002 r.), ORP Sęp (16 sierpnia 2002 r.), ORP Bielik (8 września 2003 r.) i ORP Kondor (20 października 2004 r.).

W 2004 roku oprócz Dywizjonu Okrętów Zwalczania Okrętów Podwodnych powstała kolejna jednostka okrętowa, a mianowicie Dywizjon Okrętów Wsparcia. Został on sformowany na bazie Dywizjonu Okrętów Szkolno Bojowych, a w jego skład weszły ORP Wodnik, cztery okręty ratownicze OORP Piast i Lech (projektu 570) i OORP Maćko i Zbyszko (projektu B823) i Brzegowa Grupa Ratownicza. Po rozformowaniu 9. Flotylli Obrony Wybrzeża oprócz korwety ORP Kaszub 3.FO została wzmocniona trzema jednostkami brzegowymi (9. Dywizjon Przeciwlotniczy w Ustce oraz 43. Batalion Saperów i 55. Kompania Chemiczna w Rozewiu) i jedną jednostką logistyczną (Punkt Bazowania Hel). Ta ostatnia w 2010 roku została rozformowana i włączona w struktury Komendy Portu Wojennego Gdynia. Z dniem 1 stycznia 2011 roku natomiast w struktury 43. Batalionu Saperów włączono 55. Kompanię Chemiczną.

Również 1 stycznia 2011 roku w struktury 3. Flotylli Okrętów wszedł 13. Dywizjon Trałowców (w składzie 3 niszczyciele min proj. 206FM i 5 trałowców – 4 typu Mamry i 1 typu Gopło oraz Grupa Nurków Minerów), który stacjonował od 2004 roku w Gdyni ale podlegał 8. Flotylli Obrony Wybrzeża w Świnoujściu. Również w 2011 roku powstała nowa jednostka brzegowa – Nadbrzeżny Dywizjon Rakietowy. Najważniejszym jednak wydarzeniem początku 2011 roku było powstanie jednej z najsilniej uzbrojonych jednostek w historii 3. Flotylli Okrętów i całej Marynarki Wojennej. W wyniku połączenia Dywizjonu Okrętów Rakietowych i Dywizjonu Okrętów Zwalczania Okrętów Podwodnych utworzono bowiem Dywizjon Okrętów Bojowych, w którego skład weszły dwie fregaty rakietowe typu OHP, trzy okręty rakietowe projektu 660M, dwa okręty rakietowe typu Tarantul I oraz korweta ZOP.

Koniec roku 2011 przyniósł kolejne zmiany w strukturze organizacyjnej 3. Flotylli Okrętów. 30 grudnia 2011 roku w Gdyni Demptowie odbyła się uroczystość rozformowania Bazy Technicznej Marynarki Wojennej, w miejsce której od 1 stycznie 2012 roku powołany został Zespół Techniczny Komendy Portu Wojennego Gdynia.

W wyniku planowanego rozformowania Dowództwa Marynarki Wojennej, 1 listopada 3. Flotylla Okrętów w Gdyni przyjęła w swoje struktury 7 jednostek organizacyjnych Marynarki Wojennej: Dywizjon Zabezpieczenia Hydrograficznego MW, Okręt – Muzeum ORP Błyskawica, Oddział Zabezpieczenia MW, Poligon Kontrolno – Pomiarowy MW, Ośrodek Szkolenia Żeglarskiego MW, Zespół Redakcyjno – Wydawniczy MW oraz Klub Marynarki Wojennej Riwiera.

Podporządkowany dotychczas 3. Flotylli Okrętów 13. Dywizjon Trałowców został włączony w struktury 8. Flotylli Obrony Wybrzeża (8.FOW) w Świnoujściu. Miejscem bazowania Dywizjonu pozostaje jednak Port Wojenny w Gdyni.

Na podstawie decyzji nr Z-25/Org/P1 Ministra Obrony Narodowej z 28 kwietnia 2014 roku, 31 grudnia 2014 roku rozformowano Nadbrzeżny Dywizjon Rakietowy (ndR) stacjonujący w Siemirowicach, a na jego bazie sformowano Morską Jednostkę Rakietową (MJR). Nowo powstała jednostka Marynarki Wojennej została podporządkowana dowódcy 3. Flotylli Okrętów, a jej funkcjonowanie rozpoczęło się 1 stycznia 2015 roku.

Źródło Wojsko Polskie

Zobacz podobne

92 lata temu został zwodowany ORP “Wilk” -pierwszy polski okręt podwodny

AB

Trzy samochodowce japońskiego armatora remontowane równocześnie w Morskiej Stoczni Remontowej Gryfia

Autor

50 boi i 85 znaków brzegowych ustawionych na szlaku Wielkich Jezior Mazurskich

AB

Zostaw komentarz

Ta strona wykorzystuje pliki cookie, aby poprawić Twoją wygodę. Zakładamy, że nie masz nic przeciwko, ale możesz zrezygnować, jeśli chcesz. Akceptuję Czytaj więcej

Polityka prywatności i plików cookie